Aslında diz yakınmalarının önemli bir kısmını oluşturur. Koşucular, atlayıcılar, bisikletçiler gibi dizi kıvrık pozisyonda bacağına yüklenen sporcularda diz kapağına aşırı bir yük biner. Bu aşırı yüklenme diz kapağının altındaki...
Aslında diz yakınmalarının önemli bir kısmını oluşturur. Koşucular, atlayıcılar, bisikletçiler gibi dizi kıvrık pozisyonda bacağına yüklenen sporcularda diz kapağına aşırı bir yük biner. Bu aşırı yüklenme diz kapağının altındaki kıkırdak ve altındaki kemiğe aşırı yük biner ve ağrıya neden olur. Fakat bu bulguların çıkması için mutlaka sporcu olması gerekmez. Ev hanımlarından ofis çalışanlarına kadar çok geniş bir yelpazede de bu tür ağrılar görülebilmektedir.
BELİRTİLERE DİKKAT!
Merdiven iniş-çıkışlarda, diz çöküldüğünde, çömelip kalkıldığında, diz bükülü pozisyonda uzun süre oturulduğunda ağrı olur. Dizin karmaşık yapısı çok hassastır. Ön diz ağrılarına etki eden çok sayıda faktör vardır.
- Diz kapağının altındaki femur kemiği eklem yüzeyi ile ilişkisi; yapısal olarak diz kapağı dışa dönük, yarı çıkık, çıkık veya yüksekte olabilir. Bu durum tüm yükün diz kapağının küçük bir bölgesine binmesine neden olur ve buradaki kıkırdağın hızla bozulmasına neden olur.
- Yaralanma
- Aşırı antrenman veya yüklenme
- Bacak kaslarında dengesizlik, zayıflık
- Düz taban olma durumu.
Eğer günün birinde yukarıdaki pozisyonlarda ağrınız başlarsa neden olan hareketi yapmaktan vazgeçip dinlenin. Eğer 1-2 güne kadar geçmezse ve tekrarlıyorsa bir uzmana başvurun. Tanı için en değerli bulgular konuşma ve muayene ile elde edilir. Hastaların ağrılarının hangi pozisyonda arttığı, süresi çok değerli verilerdir. Sinema, tiyatro, uçak-otobüs yolculukları gibi dizin uzun süreli sabit kaldığı durumlarda dizde ağrı ve huzursuzluk hissetmeye "Theatre sign" (Tiyatro bulgusu) denir ve ön diz ağrıları için çok tipiktir. Uzun süre spor yaptıktan sonra bırakan kişilerde de kas dengesizliğine bağlı ön diz ağrıları sıktır. Muayene eklendiğinde yüzde 90’lara varan tanı konur. Hastalık hikâyesi + muayene ön diz ağrılarının ana eklem ağrılarıyla karıştırılmasını önler. Ana eklemlerdeki MR bulguları ile ön diz problemleri gözden kaçan, gereksiz tedavi ve ameliyat olan çok sayıda hasta vardır.
TEDAVİ NASILDIR?
Tedavi ön diz ağrısının nedenine göre biçimlendirilir. Tendon, yaralanma, aşırı yüklenme-antrenman kökenli ön diz ağrılarında öncelikle RICE protokolü (Dinlenme-buz-elastik bandaj-yukarıda tutma) uygulanır. Arkasından egzersiz, germe, fizyoterapi ile esnetme, çabukluk, kuvvetlendirme, koordinasyon çalışmaları yapılır. Bu çalışmalar normale dönünceye kadar devam eder. Sonrasında egzersizlere devam etmek nüksleri engellemek için gereklidir. Diz kapağı pozisyonunun bozukluğuna bağlı ön diz ağrılarında daha uzun ve zorlu bir süreç vardır. Öncelikli tedavi fizyoterapi ve egzersiz tedavisidir. Burada klasik fizik tedaviden çok farklı bir fizyoterapi uygulanır. Ön diz adalelerinden iç kısımdakiler elektroterapi ve egzersizle kuvvetlendirilirken, diz kapağının hareketliliğini için manipülasyon yapılır.
DİZ KORUMA PRENSİPLERİ
- Namaz kılıyorsanız; sandalyede kılın.
- Fazla kilolarınızı veriniz.
- Çömelirken ve doğrulurken, bir yere otururken ve kalkarken kollarınızı kullanın dizlerinizi fazla kırmamaya çalışın.
- Ağır yük taşımayın.
- Uzun süre yürümek ve ayakta durmaktan kaçının.
- Yumuşak tabanlı ve düz topuklu ayakkabı giyin.
- Diz egzersizlerini mutlaka yapın.
- Alaturka tuvalet yerine klozet kullanın.
KORUNMA
Ön diz ağrılarından korunmak için günlük yaşamda yapılacak şeyler vardır.
1. Formda kalın; Genel vücut kondisyonunuzu koruyun. Fazla kiloların olmaması dize binen yüklerin aşırı olmaması sağlar. Bunun için düzenli egzersiz yapın. Egzersiz öncesi 5 dakika ısının. Uygun ayakkabılar ile spor yapın.
2. Germe egzersizleri yapın; Diz etrafı kasları için germe egzersizleri yapın.
3. Temponuzu yavaş arttırın; Egzersiz yoğunluğunu aniden aşırı bir biçimde arttırmayın.
4. Dizinize aşırı yük bindiren egzersizlerden uzak durun; Diz çevresi adalelerini kuvvetlendirmek için yapılan hareketlerde dizinizin bükme açısını 0-45 derece arasında ve ayakuçları dışarı bakar pozisyonda tutun.
