banner391

ÖDEM NEDİR? TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?


Erkan Demiral

Erkan Demiral

13 Mart 2012, 23:31

Bazen kişiler ödem ve şişlik durumunu “kilo aldım”, “elim, ayağım şişiyor” gibi yorumlarla geçiştirirken bazen de bu durum hastalık habercisi olabilir. 
Ödem nedir?
İnsan bedeninde damar içerisinde dolaşan sıvıların damar dışına çıkması ve doku araları ile cilt altında birikmesi sonucunda ödem durumu gelişir. Alınan su ve tuz miktarı vücutta şişme ve ödem gelişiminde çok önemlidir. Gözle görülür bir ödem, yani vücutta su toplaması olduğunda 3 litre kadar fazla sıvı vücutta birikmiş demektir. Ödemin oluşumunda böbrekten su ve tuz tutulumu önem taşır.
İnsan vücudunda sıvı birikimi, bölgesel ya da tüm vücudu içerecek şekilde genel olabilir, bunların nedenleri farklıdır. Ödemin bölgesel dağılımı, nedeni hakkında önemli fikirler verir.
Ödem hangi hastalıkların habercisi olabilir?
Ödemin olduğu bölgede lenf akımının aksaması önemlidir. Tıkayıcı bir kitle, enfeksiyon ya da damar tıkanıklığı buna yol açabilir. Her iki bacak şişmesi, aşırı varisler, kalp yetersizliği, lenfatik tıkanıklık, sürekli oturma ve hareketsizliğe bağlı olabilir. Yüz, dudak ve gözde oluşan ödemlerin de en sık nedeni, alerjik reaksiyonlar ya da kanda protein düşüklüğü olabilir. Kalp ve karaciğer gibi organ yetersizliklerinde de karın zar ve akciğer zarında sıvı birikimi olur; ayrıca bazı kanserlerin yayılması sonucunda karın ve akciğer zarlarında sıvı birikimi sıkça gözlenir. Ödemin süresi yaygınlığı ve kişide ek bir rahatsızlık olup olmaması tanıda ve tedavide büyük önem taşır.
1 gram tuz 200 ml sıvı birikmesine neden olur
İnsan vücudunun büyük bir bölümünü içine alan ya da tüm vücudu kaplayan yumuşak doku şişmesine yol açan, sıvı birikimleridir. Her iki bacakta oluşan ödem uzun süre ayakta kalmaya bağlı olabilir. Bunda fazla tuz tüketimi çok önemlidir, fazladan alınan 1 gr tuz vücutta 200 ml sıvı birikmesine yol açar. Kalp yetersizliğinde de her iki ayakta şişme erken bir bulgudur. Kalp yetersizliğinde akciğerlerde de sıvı birikerek nefes darlığına yol açabilir.
Sabah kalktığımızda oluşan göz çevresi şişmesinde özellikle böbrek hastalıkları ve azalmış tuz atılımı düşünülmelidir. Böbrek rahatsızlığı dışında ileri derecede karaciğer yetersizliği de bu tip ödeme neden olabilir. 
Aşırı hareketsizlik de lenf dolaşımını ve toplardamar dolaşımını azaltacağı için özellikle kollarda ve bacakta şişme yapar. Hep aynı pozisyonda kalan yaşlılarda yerçekiminin etkisi ile sıvı altta kalan bölümlerde toplanır, bu yalancı bir ödem görüntüsü verebilir.
Başlıca tedavi ödeme neden olan durumun ortadan kaldırılmasıdır. Örneğin fazla tuz alımının engellenmesi, alkol alınmaması, hazır besin ve soslardan uzak durulması, sigara ve kafeinli içeceklerin azaltılması en önemli hususlardır. Eğer kişide hareket eksikliği ve aşırı durağanlık var ise mobilizasyon, lenf ve kan dolaşımını artıracağı için ödemin azalmasına yardımcı olur.
Vücudumuzda ödem olduğunu nasıl anlarız?
Deri altı dokusunda şişlik belirginse, bastırdığımız zaman içine çökme ve çukurlaşma gözleniyorsa vücutta ödem olduğu düşünebilir. 
Ödem riskini azaltmak için:
1.İdeal kiloya inmek
2. Düzenli su tüketmek 
3. Tuzu azaltmak
4. Karbonhidrattan uzak durmak
5. Posalı beslenmek
6. Alkol ve asitten uzak durmak 
Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapi Nedir?
Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapi yönteminde, hastalara tamamen elle yapılan özel bir ödem drenajı, tedavi sonrası yine sadece ödeme özel bandajlarla yapılan kompresyon tedavisi uygulanmaktadır. Ödem tedavinin ilk 10 seansında belirgin olarak azalmaktadır. Hastanın durumuna göre 20-30 seans tedavi uygulanmaktadır. Tedavi bitiminde hastaya uygun basınçta bası giysisi verilmektedir. Bu tedavi tutulu kol veya bacağın hacmini azaltır, lenf dolaşımını sağlar.
 Lenfödem Tedavisi Nasıl Yapılır?
Lenf sisteminin elle manipule edilerek, bloke olmuş lenf sıvısının serbest akışının sağlanması tekniğidir. Elle uygulanan özel bir teknik olup amacı; ödemli bölgeden lenf sıvısını alıp vücudun diğer bölgelerine akışını sağlamaktır. Manuel lenf drenajı derinin tam altındaki yüzeyel lenf damarlarına hafif basınç uygulaması ile yapılır. Her hasta için manuel tekniğin tipi ve sırası farklı bir prensip ile fizyoterapist tarafından belirlenir ki bu; ödemin aşaması ve alanına bağlıdır. Manuel lenf drenajı lenf dolaşımına etkisi olmayan diğer tekniklerle karıştırılmamalıdır
Bu diğer teknikler lenfödem için faydalı olmadığı gibi zararlı da olabilmektedirler. 
Kompresyon Tedavisi Nedir?
Kompresyon tedavisi dışarıdan ödemli alana basınç sağlamak amacı ile iki şekilde uygulanır: Kompresyon Bandajları ve Kompresyon Giysileri. Ödem tedavisinde kullanılan bandajların özelliği; kas aktivitesi sırasında yüksek basınç ve kas istirahati sırasında düşük basınç uygulaması ile lenf sıvısının etkilenmiş uzuvda tekrar birikmesini önlemesidir. Diğer bandaj şekilleri ise ödem için zararlı olabilir, kullanılmamalıdır. Kompresyon (Bası) Çorapları ise tedavi bitiminde takip sürecinde giyilmesi gereken materyallerdir ve kişiye özel yapılmalıdır.
Ödem Hastaları Egzersiz Yapmalı mı?
Lenfatik sıvının akış hızı, iskelet kasları tarafından sağlanan aralıklı dış basınca bağlıdır. Bu nedenle sıvı drenajına yardım etmek için kas aktivitesi de gereklidir. Egzersizler bandaj veya çorap kullanımı eşliğinde yapılmalıdır. Dirençli egzersizlerden ve ağırlık egzersizlerinden kaçınılmalıdır. Egzersiz programı hastaya özel olarak tedaviyi yürüten fizyoterapist tarafından hazırlanmalıdır. Egzersizler 3 başlık altında toplanabilir:
Isınma ve pompalama egzersizleri
Solunum egzersizleri
Germe egzersizleri
BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?
- Bir yürüyüşün egzersiz sayılabilmesi için dakikada ortalama 100 adım atmalısınız.
- Gülmek ve öksürmek, omurganıza yürümek veya ayakta durmaktan daha fazla yük bindirir.
-Uyurken, televizyon seyrederken yaktığımızdan daha fazla kalori harcıyoruz. 
-Gözlerimiz hiçbir zaman büyümez. Ancak burnumuz ve kulaklarımızın büyümesi asla sona ermez. 
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Müge Tekay - 1 yıl önce
Merhaba. 8 ay önce omurilik tümörü teşhisi ile ameliyat oldum. T1-t2-t3-t4 bölümlerinden. 4 cm olan tümörün 2cm alındı diğeri omuriliğe yapışık olduğu için bırakıldı. Test sonucu iyi huylu çıktı. Işın tedavisi gördüm ve bu süreçte kortizon kullandım. Artık bırakmak istiyorum fakat hep ödem oluşuyor ve bu ödem çok Şiddetli ağrıya sebep oluyor. Daha hala yürüyemiyorum. En son Çekilen MR da ameliyat bölgesinde yine ödem çıktı. Ve Dr kortizonu 4mg olarak kullanmamı söyledi. Kullandım iyi geliyor yürümem daha düzgün oluyor fakat ilacı bırakınca yine ödem Ağrı ve yürümede bozukluk.Çok bunaldım iki oğlum var ve bana ihtiyaçları var. Wolker kullanarak yürüyorum fakat suyumu bile alamıyorum. Şu an ayaklarım Şiş ve ağrıyor. Ayağımı sürüyorum. Lütfen bir yol gösterin. Ben artık iyi olmak istiyorum....
Avatar
ayşe tuğrul - 4 yıl önce
öncelikle sizlere tşk ederim bende hamilelikte başladı ödem şu an yaşım 43 ve 4 yaşında oğlum var ... ama şu son günlerde aşırı bir rahatsızlık hissediyorum ellerim özelliklede ayaklarım ve ayak bileklerimin şiştiğini hatta şişerken hissediyorum ve özellikle aşırı dercede göbek bölgem hamileymiş gibi şiş bunun ilaçla tedavisi varmı tamamen yok edebilirmiyiz veya en aza indirebilirmiyiz gerçekten çok rahatsızl oluyorum ve son 7 aydır da menapozdayım lütfen yardımcı olursanız çok memnun olurum teş
Avatar
serdal şahiner - 5 yıl önce
bu gazetede okudugum en faydalı yazı ,yazarına çok teşekürler.saygılar.
Avatar
Erkan Demiral - 5 yıl önce @serdal şahiner
teşekkür ederim serdal bey...
Avatar
m,salih imen - 3 yıl önce
hocam mrb benim yenim ödem hastası şuanda hastenede yaklaşık 2 yıldır yeni tehşis konuldu bir ilaç verildi daha kötü oldu şuan yine yatırdıh hastaneye ilacı olmadığını söylüyorlar ne olur yarvarırım yardım edin çok kötüleşmiş yeğenim
Avatar
tayyarÇALILŞKAN 05307778337 - 3 yıl önce
sayin hoçam ben 50 yaşindayim sağ ayamdan bi̇e şi̇şli̇k oldu findik gibi üç sefer amaliyat oldum son amaliyata yara geç gapandi in cimin oynar yani orda doktor ödrm oluşmuş dedi bunun ben sikiyom bosaltiyom 1 tedavivisi ola bilirmi sikinci bosaliyor ozaman rahatliyom saygi ve selamlar bilgilen dir menizi rica ederim
Avatar
Erkan Demiral - 3 yıl önce @ayşe tuğrul
ayşe hanım öncelikle geçmiş olsun. rahatsızlığınızın altında yatan sebepler tespit edilmeden iyileşme ile ilgili yorum yapmak uygun olmaz. bulunduğunuz bölge hastanesinde tam teşhis konulunca tekrar haberleşmekte fayda var...
Avatar
ERKAN DEMİRAL - 3 yıl önce @tayyarÇALILŞKAN 05307778337
tayyar bey, ödemin sıkınca boşalması pek mümkün değil. iltihabi bir durum olabilir. lütfen en yakın hastaneye başvurun. geçmiş olsun...