banner391

Kalpte bypass operasyonu


Mehdi Zengin

Mehdi Zengin

14 Kasım 2012, 01:58

 Kalpte bypass operasyonu:  yaşamı uzatır
Toplumda giderek yaygınlaşan bir hastalık grubu olarak kalp ve damar hastalıkları, tüm dünyada en önemli ölüm nedenlerinden biri. İstatistiklere göre her yıl 17 milyon kişi kalp krizinden yaşamını yitiriyor, milyonlarca insanın da kalp krizi sonrası yaşam kalitesi düşüyor. ABD’de tüm ölümlerin yüzde 42’si kardiyovasküler kalp hastalıklarından kaynaklanıyor. Ülkemizde de en önde gelen ölüm ve hastalık nedenlerinden biri olmasının yanı sıra, bu hastalığın Türkiye’de görülme sıklığının kaygı verici biçimde arttığı gözleniyor. Türkiye; Avrupa ülkeleri arasında, kalp hastalıklarına bağlı ölümlerde kadınlarda birinci, erkeklerde de beşinci sırada. 
Nedenleri:
Koroner arter hastalığı için ana risk faktörleri ailede kalp hastalığı olması, tansiyon yüksekliği, şeker hastalığı, şişmanlık, sigara içmek ve fiziksel aktivite azlığıdır. Öte yandan, ilerleyen yaş ve genetik özellikler gibi kalp ve damar hastalıklarında değiştirilemeyen bazı risk faktörleri vardır... 
Ancak yine de diğer önemli risk faktörlerini kontrol altına almak ve bu sayede kalp damar hastalıkları nedeniyle oluşan ölümleri azaltmak mümkün. Örneğin diyet, egzersiz ve ilaç tedavisiyle kardiyak olaylarda yüzde 50’ye varan azalma sağlanabiliyor. Koroner kalp hastalığından korunma stratejilerinin temelinde ise, öncelikle hastalığa yol açan yaşam tarzını ve çevresel faktörleri değiştirmek yatıyor. Koroner arter hastası olup olmadığınızı doktorunuzun muayenesi ve yapılacak birtakım testlerle öğrenebilirsiniz.
Enfarktüs ne demektir?
Myokard infarktüsü, kalbi besleyen koroner damarların çok defa pıhtı ile tıkanması sonucu oluşur. Böyle bir durumda tıkanmış olan koroner damarların beslediği kalp kası oksijensiz kaldığı için kalbin o bölgesinde bir hasar meydana gelir. Kalp krizi olarak adlandırılan bu olay sırasında hastalardan üçte biri ani ölümle hayatını kaybetmektedir. Tıkanmış olan koroner damarın 2-4 saat içinde yapılacak girişimlerle açılması halinde kalp krizleri, enfarktüs oluşamadan atlatılabilir.
Bu hastalığa yakalananlarının çoğunun hasta olduklarının farkında olmaması ciddi bir sorundur. Koroner arter hastalığı yıllar içinde sesiz ve yavaşça gelişir. Kalp krizi oluşturuncaya kadar hiç fark edilmeyebilir.
Koroner arter hastalığı hangi şikayetlere yol açar?
Koroner arter hastalığının ciddiyeti ve bulguları değişebilir. Hiçbir şikayet oluşturmayacağı gibi, özellikle sol kola ve çeneye yayılan göğüs ağrısı, yanma, basınç hissi, yorgunluk ve nefes darlığı gibi şikayetlere neden olabilir. Kalp kriziyle de ortaya çıkabilir. Kalbin işinin arttığı, dolayısıyla da daha fazla kan akımına ihtiyaç duyduğu egzersiz ve stres gibi durumlarda, damarlardaki daralma nedeniyle bu artış karşılanamadığı için, genellikle hastaların şikayetleri ortaya çıkar ve dinlenmekle de geçer. Özellikle şeker hastaları, sinirleri de hasar gördüğü için hastalıkları çok ciddi olsa bile hiç ağrı duymayabilirler. Koroner arter kan pıhtısı ile aniden tıkanırsa o damarın beslediği kalp dokusu ölür. Buna miyokard enfarktüsü veya kalp krizi denir. Bu durumda göğüs ağrısı daha uzun sürer, çoğunlukla kendiliğinden geçmez ve çok daha şiddetlidir. Hasar gören kalp dokusu miktarı genişse kalbin pompalama kabiliyeti de etkilenir ve çalışma gücü azalır. Hasta da kalp yetersizliği gelişir.
Koroner arterlerdeki daralma nasıl tedavi edilir? Halen kullanılmakta olan bir takım ilaçlarla kalbin oksijen ihtiyacı azaltılmaya, göğüs ağrısı giderilmeye çalışılır. Koroner arter hastalığını oluşumuna katkıda bulunan riskleri azaltmada kullanılan ilaçlar da (kolesterol düşürücü, kan şekerini düzenleyiciler vs.) bulunmaktadır. Ancak bunların hiçbiri oluşan darlığı ortadan kaldırmaz. Koroner arterlerde daralmaya yol açan plaklar genellikle damar boyunca yaygın olarak değil, damarın belli bölgelerinde bulunur. Ne kadar daralma olduğuna, kaç damarın etkilendiğine, daralmanın yerine, risk altında olan kalp adalesi miktarına ve yaş, genel sağlık durumu gibi kişisel hasta faktörlerine göre darlığın nasıl ortadan kaldırılacağına karar verilir. Darlığı giderebilmek için iki tedavi seçeneği vardır. Anjiyoplasti veya koroner arter bypass cerrahisi. Anjiyoplasti de kasıktan veya koldan girilerek ucunda balon bulunan bir kateter darlık bölgesine yerleştirilir. Balon şişirilerek plak damar duvarına doğru yassılaştırılarak darlık giderilmeye çalışılır. Bazen açılan bu damarın tekrar daralmaması ve açıklığının uzun süre devam etmesi için stent denilen kafes benzeri özel  parçalar darlık bölgesine balonla beraber yerleştirilir.
Koroner bypass cerrahisi
Koroner arter bypass cerrahisi ile tıkalı veya daralmış bölgesinin ilerisine, vücudun başka yerlerinden alınan damarlarla yeni yollar oluşturulur. Böylece bozulmuş kan akımı yeniden sağlanmış olur. Bu ameliyat için hastanın bacağından alınan safen ven, göğüs içinden alınan göğüs içi arteri, koldan alınan radial arter kullanılabilir. Bu damarların alınması, çıkarıldıkları organların beslenmesini bozmaz. 
Koroner arter bypass ameliyatları, kalp akciğer makinesi kullanılarak veya çalışan kalpte yapılabilir. Geleneksel yöntemde kalp, ameliyat sırasında durdurulur. Kalbin yapması gereken vücuda kan pompalama ve akciğerlerin gerçekleştirdiği kanın oksijenlenmesi işini ameliyat esnasında bu makine yerine getirir. Hastalıklı koroner arterlere yeni damar bypassları yapılıp kalbe yeterince kan sağlandıktan sonra, önceden olduğu gibi pompalama işini tekrar kalp yapmaya başlar. 
Bazı hastalarda da kalp akciğer makinesi kullanılmadan çalışan kalpte bypass ameliyatları yapılmaktadır.
Koroner bypass ameliyatı ne sağlar?
Koroner bypass ameliyatlarıyla kalp kasını beslemede yetersiz kalan kan miktarı arttırılır. Bunu sonucunda göğüs ağrıları ve hastanın diğer şikayetleri ortadan kalkar, hastalar daha az ilaç kullanmaya başlarlar ve kendilerini daha iyi hissederler. Koroner arter hastalığı ilerlemiş olan kişilerde bypass ameliyatları, hastaların yaşamını uzatmakla birlikte yaşam kalitesini de artırır.
Op. Dr. Mehdi Zengin
Kardiyovasküler Cerrahisi
Özel Alanya Anadolu Hastanesi
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.