banner391

İshal önemli bir halk sağlığı problemidir


Ali Dulum

Ali Dulum

10 Haziran 2014, 00:00

İshal, dünyada her yıl milyonlarca insanı etkilemektedir. Çoğu vakada iyi bir seyir izler, fakat sıklığı ve bazen ölümcül olabilecek sonuçlarının olması nedeni ile ciddi bir halk sağlığı problemidir. 
İshal nedir?
İshal, dışkılama sayısında artışla beraber, dışkının şekilsiz, sulu bir hal alması olarak tarif edilir. İshalde barsak hareketleri artar, normal süreden daha sık aralıklarla dışkılama olur. İshalin en sık nedeni ağız yoluyla alınan mikroplardır, ancak başta antibiyotikler olmak üzere çeşitli ilaçlar, çeşitli mide-barsak hastalıkları, stres gibi duygusal durumlar da ishale sebep olabilir. Mikrobik ishallerde çeşitli virüsler, bakteriler veya parazitler etken olabilir. Bu mikroplar sıklıkla, kirli suların içilmesi veya bu sularla bulaşık, iyi temizlenmemiş gıdaların tüketilmesi ile veya bozuk gıdalarla vücuda girerler ve dışkı ile dışarı atılırlar. Bu dışkıların bulaştığı tüm maddeler (bazen oyuncaklar bile) ishalin bulaşmasında etken olabilirler, bazen salgınlar yaparlar. En önemli korunma yöntemi, ellerin sık sık yıkanması, yiyeceklerin, içme sularının ve ortamın temizliğine dikkat edilmesidir.
İSHALİN TEDAVİSİ NASILDIR?
Sıvı ve tuz kaybının az olduğu ve hastanın genel durumunun çok bozulmadığı ishal hastaları uygun bir diyetle ayaktan tedavi edilebilmektedir.
İshali olan hastaya posasız ve yağsız gıdalar verilmelidir. Kuruyemiş, çikolata, kızartma gibi gıdalardan uzak durmalıdır. 
Yağsız makarna, pirinç lapası, haşlanmış patates, haşlanmış yağsız et ve tavuk, yağsız ızgara köfte verilebilir.
Bol miktarda sıvı tüketimi tavsiye edilir.
Aşırı su ve tuz kaybı, ağır dizanteri halleri, kolera gibi durumlarda hasta mutlaka hastaneye yatırılmalı.
Ağızdan sıvı alımı yetersizse, kaybedilen su ve tuzu yerine koymak amacıyla serum verilir. Gerekiyorsa durumuna uygun ilaçlar başlanır.
İshal tedavisinde üç önemli ilke vardır: Birincisi, ishalle kaybedilen sıvı ve elektrolitlerin mümkünse ağız yoluyla geri konması, ikincisi, beslenmenin sürdürülmesi, üçüncüsü ise hastanın zamanında hekime götürülmesidir.
NE ZAMAN DOKTORA GİTMELİYİZ?
Sulu dışkılama sayısında artma, kanlı veya mukuslu ishal, şiddetli karın ağrısı, yüksek ateş, titreme, 3 gün içinde ishalde azalma olmaması, tekrarlayan kusmalar, aşırı susama, çökmüş gözler, kuru deri, kalp hızı artışı, dalgınlık ve bebeklerde bıngıldak çöküklüğü gibi aşırı sıvı kaybı belirtileri varsa mutlaka doktora başvurulması gerekir.
DOKTOR TAVSİYESİ OLMADAN ANTİBİYOTİK KULLANILMAMALI 
İshallerin çoğunda antibiyotik tedavisi, gereksizdir. Yararı olmadığı gibi ishalin süresini ve ishal mikrobunun dışkıyla çevreye yayılmasını artırabilir. Virüslerin neden olduğu ishallerde  antibiyotikler etkisizdir. Gereksiz yere kullanılması antibiyotik direnç gelişimini de artıracaktır.
İshallerin çok büyük kısmının kısa sürede iyileşir. Antibiyotik kullanımına genellikle ihtiyaç olmamakta ve hastalık kendini sınırlamaktadır. Ancak bazı durumlarda (içinde kan-mukus olan, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı ile seyreden, etkeni dışkı kültürü ve mikroskobisi ile belirlenmiş olan ağır ishal vakalarında) doktor önerisi ile antibiyotik kullanımı gerekmektedir. 
Antibiyotiklerin kullanılması sırasında da ishal ortaya çıkabilir. Herhangi bir nedenle kullanılan antibiyotikler hedeflenen mikropların yanı sıra bağırsaklardaki iyi huylu mikropları da öldürür ve bağırsak florasının bozulmasına neden olur. Clostridiumdifficile adlı bakteri, bu durumda hızla çoğalarak iltihap yapar, kolit ve ishale neden olur. Antibiyotik ishali kramp tarzında karın ağrılarına, bol sulu ishale, şiddetli su ve tuz kaybına yol açar ve çok ciddi hayatı tehdit eden tablolara yol açabilir. Bu nedenle doktor önerisi olmadan, rastgele ve gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılmalıdır. 
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.