on yıllarda ülkemizde adını duyurmaya başlayan ergoterapi, artık zorunlu bir ihtiyaç haline gelmiştir. Ergoterapi; herhangi bir hastalık, kaza, doğumsal sakatlık veya yaşlanma sonucu mental, sosyal veya fiziksel yeteneklerde oluşan bozukları...
on yıllarda ülkemizde adını duyurmaya başlayan ergoterapi, artık zorunlu bir ihtiyaç haline gelmiştir. Ergoterapi; herhangi bir hastalık, kaza, doğumsal sakatlık veya yaşlanma sonucu mental, sosyal veya fiziksel yeteneklerde oluşan bozukları iyileştirmek, mevcut yetenekleri geliştirmek, ortaya çıkartmak, kişinin bu yeteneklerini günlük hayatında kullanabilmesini öğretmek için uygulanan amaca yönelik hareketlerdir. Tarihçesi 1.Dünya savaşına uzanan bu tedavi yaklaşımı, rehabilitasyonun önemli bir bölümünü oluşturur. Fonksiyonel olarak yetersiz olan kişilerin, mümkün olduğunca toplum hayatına katılması ve bağımsız olması, hastanın kendisi ve toplum için çok önemlidir. Ergoterapi trafik kazaları ve iş kazalarının giderek arttığı, çok genç yaştaki sakatların toplumdaki oranlarının hızla yükseldiği günümüz toplumunda önemli bir hal alarak gelişimini sürdürmektedir.
Ergoterapide kişilerin günlük yaşamlarında nasıl hareket ettikleri ile ilgilenilir. Kişinin ilişkili olduğu ve gerçekleştirdiği her türlü uğraşıyı kapsar. Bu, kendine bakım aktivitelerini gerçekleştirme yeteneğini, toplum içerisinde verimli bir birey olmayı da içerir. Özürlü kişilerin aktiviteleri başarmaları ve aktiviteleri kullanarak fizyoterapinin hedeflerini devam ettirmeleri üzerinde yoğunlaşır. Kendine bakım, bağımsız yemek yeme, giyinme, tuvalet aktiviteleri, banyo ve hijyen aktiviteleri ve mobil olma yeteneği, okul eğitimi, ev sorumlulukları ve topluma faydalı olma gibi çocuğun üretkenliğine katkıda bulunmak, boş zaman aktiviteleri ve oyun becerileri ergoterapinin üzerinde durduğu aktivitelerdir.
Çocuklarda motor, psikolojik ve sosyal bozukluklarını ve bunlarla bağlantılı olabilecek özürleri değerlendirir. Zayıf duyu, kas güçsüzlüğü, spastisite, algılama güçlükleri ve dikkat toplama güçlükleri gibi fonksiyonel kısıtlılıklarla bağlantılı olabilecek problemleri tanımlar. Rutin aktiviteleri yapabilmek için çocuğun yeteneklerini ve nelerde zorluk çektiğini, neden yapamadığını değerlendirir. Ayrıca çocuğun tam anlamı ile yer alamadığı önemli rolleri ve fonksiyonları belirler. Tedavi çocuk merkezlidir: Hedefler gelişim seviyesi için en önemli aktiviteler üzerinde yoğunlaşır. Kullanılan aktiviteler çocuğun işine yarayacak ve onun için bir anlam ifade edecek nitelikte olmalıdır. Tedavinin etkili olabilmesi için tedavi stratejileri çocuğun aile bireyleri ile eğitimcileri ve diğer sağlık çalışanları ile beraber günlük yaşamı ile bağdaştırılmalıdır.
Özürlü çocuklar için ergoterapi tanıya yönelik değildir, çocuğun devam eden değerlendirmelerde ortaya çıkan yetenekleri kadar ailenin de istekleri ve ihtiyaçlarına dayanır. Aile merkezli yaklaşım da önemlidir. Aileler terapistleri ile beraber hedeflerin önceliğini belirleme ve çocuğun performansını arttırmak için işbirliği içerisinde olmalıdır. Çocuklar büyüdükçe ve geliştikçe yeni görevler ve beklentilerle tanışırlar. Aile bireylerine devam eden eğitim ve destek sağlamak ergoterapi uygulayan kişinin önemli görevlerinden birisidir.
ERGOTERAPİ ÖRNEKLERİ
- Yaralanma veya hastalık nedeniyle bazı işlevlerini kaybetmiş kişilerin, günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlıklarını artırmak için giyinme, kendine bakım, mobilite ve yemek yeme gibi becerileri mevcut kapasite ile yapılabilmesine yardımcı özel yöntemlerin öğretilmesi (Örneğin yataktan tekerlekli sandalyeye geçiş için yöntemler, tek el yöntemi ile aktivite eğitimi vb.)
- Kavraması olmayan kişiler için sapları değiştirilmiş çatal bıçak, gövde dengesi ve uzanma becerisi olmayan bir kişi için uzun saplı tutacak, tekerlekli sandalye ve araba uyarlamaları vb.
- Çalışma kapasitesini geliştirici iş uyarlama programları ve özürlü kişilerin mesleki rehabilitasyon çalışmaları ve iş koçluğu programları.
- İş yerlerinde bel ve boyun sağlığını ve meslek yaralanmalarını önleyici doğru duruş hareket alışkanlıkları, aktivite ve dinlenme prensiplerinin öğretilmesi, stres kontrol programları ve gevşeme eğitimlerinin verilmesi, okul programlarının uygulanması.
- Yaşlılar ve engelliler için evde düşmeyi önleyici, emniyetli ve bağımsız yaşamı kolaylaştırıcı eşyaların yeniden yerleşimi, banyo, tuvalet ve diğer odalarda tutunma barlarının yerleştirilmesi, tekerlekli sandalye kullananlar için rampaların ve diğer mimari düzenlemelerin yapılması.
- Görme engelliler ve az görenler için bağımsızlığı sağlayıcı özel ergoterapi eğitimlerinin verilmesi ve çevresel düzenlemelerin yapılması.
- Otizm, serebral palsi, kas hastalıkları, inme, zihinsel gerilik, ortopedik yaralanmalar gibi çeşitli bozukluklarda, fonksiyonel aktivite eğitimi ve duyu bütünlüğü tedavisi ile fonksiyonel gelişim ve toplumsal katılımın artırılması.
- Romatizmal hastalıklarda eklem koruma eğitimleri; ev, iş ve sosyal yaşamda ergonomik düzenlemeleri ve bağımsız hareket tekniklerinin öğretilmesi.
