banner391

Diabet


Şule Yavuz Demir

Şule Yavuz Demir

13 Kasım 2012, 22:32

Bugün tıpta diabet adı verilen, halk arasındaki adı şeker hastalığı olarak bilinen, toplumumuzda yaygın bir rahatsızlıkta nasıl beslenmemiz gerektiğini anlatmaya çalışacağım. 
Önce şeker hastalığı nedir kısaca ondan bahsedelim.
Vücudumuzda pankreas denilen iç organımızdan şekeri sindirmekle görevli olan İNSÜLİN adı verilen bir hormon salgılanır. Pankreasta oluşan bir harabiyet sonucunda insülin salınımı azalır. Bu harabiyet çoğunlukla kalıcıdır ve pek çok sebebi olabilir. Bu sebepler genetik(Ailesel), stres, şişmanlık, hareketsiz ve düzensiz yaşam gibi sıralanabilir.
Normalde yeterli insülin salgılanan bir kişinin kanında 10 saat açlıkta şeker ölçümü yapıldığında belli bir düzeyin üzerinde şeker çıkmaz. (Kişi çok miktarda şeker ve tatlı yemiş bile olsa.) Ancak insülün salınımı azalmışsa azalma derecesine ve kişinin beslenme şekline göre kanda şeker yükselir ve kişiye şeker hastalığı teşhisi konulur.
ŞEKER HASTALIĞININ TEDAVİSİ 
Kişi mutlaka bir dahiliye uzmanı veya endokrin uzmanı tarafından takip edilmeli ve doktorunun verdiği ilaçları düzenli kullanmalıdır.
Şeker hastalarının en büyük yanlışı nasılsa ilaç alıyorum deyip şekeri tam olarak hayatlarından çıkarmamaktır. Bir şeker hastasının izleyeceği yol şöyle olmalıdır.
ŞEKER HASTALIĞINDA DİYET TEDAVİSİ 
Şeker hastalığının ortaya çıktığı ilk dönemde hızla kilo verme görülebilir ancak ilerleyen dönemde ilaç tedavisiyle birlikte bu veriş genellikle durur ve hatta vücut kilo vermeye karşı direnişe geçebilir.
Bir şeker hastası eğer olması gereken kilonun üzerindeyse mutlaka ideal kilosuna yaklaşana kadar kilo verdiren bir diyet uygulamalıdır. Unutmayın ki ideal kilosuna inmiş ve diyetine tam uyan, spor yapan bir kişi diğer sağlıklı olan kişilerden daha yüksek kalitede uzun bir yaşam sürebilir. Çünkü bu yaşam şekli kişiyi pek çok hastalıktan koruyacaktır.
1) Hasta altı öğün beslenmelidir. Ara öğün olarak bir proteinli (et, süt, yumurta, peynir, yoğurt vb.) bir de karbonhidratlı (Unlu gıdalar, meyveler) besini birbirine yakın aralıklarla veya beraber tüketmelidir. Böylece kanda şeker daha yavaş yükselecektir.
Örnek: 1 bardak süt, 1 meyve
           1 k.k peynir, 1 dilim ekmek 
           1 k.k peynir, 4 diyet bisküvi v.b
Ana öğünlerde: Mutlaka az yağlı sebze yemeği, yanında bol yağsız salata, kilosu az ise 4-5 dilim ekmek veya 1 porsiyon pilav (Tercihen kepekli veya bulgur), makarna veya 2 kepçe çorba yada 2 dilim kepekli ekmek. 
  Öğle yada akşam buna ek olarak 1 porsiyon yağsız ızgara veya haşlama et verilir. İsterse yoğurt eklenir.
Tatlı ikramı yapılacaksa tatlandırıcı ile yapılmış sütlü tatlılar verilebilir.
  Örneğin:1 litre diyet süt
          1 çay bardağı un veya pirinç unu
          Portakal veya limon rendesi veya vanilya
          Piştikten sonra tatlandırıcı eklenir.
      Bundan 8 porsiyon çıkar ve ara öğün olarak verilebilir.
      Sabah kahvaltısı: 
    2-3 dilim kepek ekmeği
    1 k.k kadar yağsız beyaz peynir veya diyet kaşar veya haşlanmış yumurta
    4-5 zeytin veya 1 tatlı kaşığı diyet reçel 
    Bol yeşillik 
    Şekersiz çay veya isteğe göre kahve, bitki çayı
    Bütün öğünlerde kepekli ekmek önerilmeli; çünkü kan şekerini yavaş kana geçirir
    Her öğün bol yağsız salata önerilmeli
    Şeker ve şekerli gıdalar asla verilmemelidir.
Bütün şeker hastaları doktor kontrollerini aksatmadan bir diyetisyenden şeker hastalığı ile ilgili beslenme eğitimi almalı ve günümüzde pek çok çeşidi olan diyet ürünlerini nasılsa zararsız diyerek rastgele yememeli, kilosuna, yaşına, şeker düzeyine göre doğru beslenmeyi öğrenmelidir.
            KALP HASTALIĞI
  1) Her şeyden önce yemeklerde asla katı yağ kullanılmaz.
  2) Bir kilo sebzeye ½ çay bardağı sıvıyağ(zeytinyağı ve ayçiçek karışımı) konulmalı.
  3) Etli yemeklere yağ konulmadan pişirilmeli
  4) Sebzeler asla yağda kızartılmamalı.
  5) Kepekli ekmek önerilmeli.
  6) Her öğünde bol yağsız salata verilmeli.
  7) Sütlü tatlılar veya kızarmamış hamur tatlıları tercih edilmeli.
  8) Kullanılan süt ve yoğurt yağsız olmalı.                            
  9) Kurubaklagiller piyaz şeklinde sıkça önerilmeli.
10) Kahvaltılıklarda diyet ürünleri kullanılmalı.
11) Özellikle tansiyon yüksekliği de varsa tuz kullanımı azaltılıp, tuzsuz çökelek veya lor peyniri tercih edilmeli.
12) Yumurta haftada 2-3 kez haşlanmış veya yağsız omlet olarak tüketilmeli.
13) Kişi düzenli olarak kendini çok yormadan spor yapmalı.
            BÖBREK HASTALIĞI 
  Böbrek yetmezliğinde mutlaka bir diyetisyen ve doktor kontrolünde diyeti kişiye özel düzenlemeli. Unutmayalım ki bu diyetler hastanın durumuna göre doktorunun belirlediği miktarlarda diyetisyen tarafından kişiye özel hazırlanmalıdır. Ancak sizler kısaca şunlara dikkat edebilirsiniz: 
   1) Bu hastalar proteinli yiyecekleri çok sınırlı yemelidir. Bu sebeple et, süt, yumurta sınırlı verilmeli.
  2) Sebze yemekleri potasyum kısıtlaması olduğu için önce sebze haşlanıp, süzüldükten sonra yapılmalıdır.
  3) Bu hastalarda tuz kısıtlaması genellikle olur. Yemekler tuzsuz yapılmalı, hasta genelde kendisi durumunu bildiği için ekleme yapabilir.
 4) Yağ kısıtlaması pek yoktur. Normal yağlı yapılabilir.
 5) Tatlıları protein kısıtlaması olduğu için nişastalı pelte veya proteinsiz çörekler yapılabilir.  
     Örnek:
         Malzemeleri;   
               2 yumurta, 1 paket margarin veya 1 su bardağı sıvı yağ, 500mgr mısır nişastası, 1 paket vanilya, 1 su bardağı pudra şekeri, 1 paket kabartma tozu  
     Yağ eritilmeden hepsi karıştırılıp,iyice yoğurulduktan sonra küçük parçalar halinde yuvarlanır. Düşük ısıda pişirilir. Beyaz olur.
 6) Çiğ sebzeler yani salatalar verilmez.
 7) Bal, reçel, akide şekeri, lokum serbesttir.(Eğer kişi aynı zamanda şeker hastası da değilse!)
            BOL PROTEİNLİ DİYET
    Hasta enfeksiyonlu ise hastalıktan yeni çıkmışsa, yani vücut direnci düşükse, yanık tedavisi görüyorsa verilebilecek diyettir. Bu diyette her öğün et, süt, yumurta ve sütlü tatlılar bolca verilmelidir. Ama bunları da yağsız yapmakta fayda var.
              GLUTENSİZ DİYET
    Nadir görülür. Ancak karşımıza çıkabilir. Bu hastalar buğday ve çavdar ürünlerini asla yiyemezler. Ekmekleri özel yapılıp, unlu mamüller hiç verilmemelidir. Pirinç en uygun tahıl ürünüdür. Artık glutensiz ekmek veya ürünler piyasada bulunmaktadır. Glutensiz ekmek tarifi:
       Malzemeler; 500gr nişasta, 50gr maya, 100gr şeker, 200gr süt, 50gr sıvıyağ, biraz tuz
    Sütün içine mayayı koyup erit, şeker, nişasta, yağ ve tuz ilave et. Daha sonra iyice yoğurup 20 dk mayalandır. İyice yağlanmış tepsiye döküp orta hararetli fırında 20 dk pişir.
             ÜLSER DİYETİ
     Son yıllarda ülser diyetleri kişiye özel olmaktadır. Hastaya nelerin dokunduğu sorulup özel yemek yapılabilir. Ancak şeker hastalarının diyetine benzer onlara yapılan yemekler verilebilir. Çünkü uyarıcı, baharatlı, yağlı gıdalar onlara dokunur. Çiğ sebze yerine haşlanmış sebze garnitürleri önerilir. Ara öğünde dokunmuyorsa ılık süt, bisküvi, peynir ve ekmek verilebilir. Bu hastalar sık sık beslenmelidir. Gaz yapan sebze ve kurubaklagiller önerilmez.
             LAKTOZ İNTOLERANSI
    Bu kişiler süt ve süt ürünlerini tüketemezler. Yoğurt biraz yenebilir. Bunun dışında yasak yoktur. Marketlerde kolayca bulunan laktozu sindirilmiş sütler verilerek sorun halledilebilir.
               İSHAL DİYETİ 
    En çok karşılaşılan sorundur. Yağsız yemekler verilir. Yoğun ise haşlama patates, pirinç lapası, elma verilebilir. Yağsız ızgara et çeşitleri fazla olmamak kaydıyla tüketilebilir.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.