banner391

Çocuğum altını ıslatıyor ne yapmalıyım?


Merve Kaya

Merve Kaya

14 Kasım 2014, 03:45

ÇOCUKLARIN tuvalet eğitimi almaya hazır oldukları dönem genelikle 18 – 24 aylar arası döneme tekabül eder. Normal seyreden gelişimsel döneme uyum sağlayan çocuk, 2 – 3 yaşları arasında tuvalet ihtiyaçlarını haber verebiliyor olsalar da bu yaşlarda gerekli kontrolü sağlayamadıkları için zaman zaman alt ıslatma eğilimi gösterebilirler. Bu yüzden dolayıdır ki çocuklar 4 yaşına kadar altını ıslatma davranışı gösterebilirler, bu doğaldır.
Gelişimsel olarak herhangi bir sıkıntısı olmayan, tuvalet eğitimini doğru dönemde alan ve 4 yaşına gelmiş olmasına rağmen hala gece gündüz altını ıslatan bir çocukla karşı karşıyaysanız o zaman dikkatinizi çocuğun alt ıslatma davranışından ziyade bu davranışa neden olan etken(ler)  üzerinde yoğunlaştırmanızda fayda var. Sevgili anne ve babalar çocuklarınız için kritik dönemde ortaya çıkan bu davranışı sıkı bir biçimde takip etmenizde fayda var.  Alt ıslatma davranışı her zaman psikolojik bir sorundan kaynaklanmayabilir. Çocuğun sürekli altını ıslatıyor olmasında herhangi bir organik sorun var mı, yok mu bunun ayrımı çok iyi bir şekilde saptanmalıdır. Ateşli hastalıklar, idrar yolu enfeksiyonları ve daha pek çok hastalığın çocukta alt ıslatma davranışına yol açabileceği unutulmamalıdır. Bu nokta da yapmanız gereken alanında uzman bir doktordan randevu alarak kısa süreli ve geçici olan bu davranışın çözüm yoluna doğru emin adımlarla gitmektir. Çocuğun altını ıslatmasında etkili olan faktörleri madde madde ele alacak olursak;
1. Biyolojik Faktörler: Biyolojik faktörler, çocuğun alt ıslatma davranışı göstermesinde ciddi etkiye sahiptir.  Bunlar içerisinde özellikle aşağıda madde madde ele aldığım faktörler oldukça önemlidir. Dikkat!
- Fizyolojik sorunlar
- Hormonal faktörler (Anti-diuretik hormonun gece salınımının devam etmesi alt ıslatma sorununu tetikler)
- Uyku problemleri (Özellikle derin uyku)
- Gelişimler sorunlar (Motor ve dil gelişiminde gecikme, kemik yaşında gecikme, ergenlikte gecikme)
- Genetik yatkınlık 
2. Psikososyal Faktörler
ÇOCUĞUN ALTINI ISLATMASINDA HANGİ PSİKOLOJİK NEDENLER ETKİLİDİR?
- Yapılan araştırmaların istatistiksel olarak kayda geçen sonuçlarına göre yüzde 90 psikolojik nedenli olan alt ıslatma davranışı; gerek çocuğu, gerekse aileyi ve çevredekileri etkisi altına almayı başarabilecek kadar güçlüdür.
- Bir diğer etken olarak Çarşamba günkü “Kardeş kıskançlığı” konulu yazımda da belirttiğim üzere eve yeni bir üyenin dahil olması, çocuğun ablalık ya da abilik vasfına hazır olmayışı, ilginin yenidoğan üzerinde yoğunlaşması vs. alt ıslatma davranışına neden olabilir. 
- Çocuk tuvalet eğitimine henüz hazır değilken kıyaslamacı tutum ve sözlerle onu toparlanması oldukça zor durumların içerisine sokabilirsiniz. Örneğin; “Bak, Ayşe öğrendi. Sen hala altına yapıyorsun. Hiç yakışıyor mu sana? Kocaman kız/erkek oldun, elalem neder? Bu son ikazım, yoruldum her gün pisliğini temizlemekten, yarın yine ıslak görürsem bu yatağı cinsel organını kibritle/çakmakla yakacağım” türünden sözleriniz, davranışlarınız çocuğun psikolojisinde ciddi tahribat yaratacaktır.
- Aşırı titiz, sabırsız ve de takıntılı aileler (özellikle obsesif kompulsif bozukluğu olan ebeveynler) tuvalet eğitimi esnasında aşırı titiz davranarak aşırıya kaçan davranışlarının farkında olmazlar. Bu da çocuğun alt ıslatma davranışını devam ettirmesine zemin hazırlar, ya da çocuğa mevcut davranışı unutturmayarak pekiştirtir.
- Çocuklar izledikleri bir filmin (çizgi film konusunu bir başka yazımda ele alacağım.) etkisinde kalarak aşırı korktukları için gece tuvalete kalkamazlar. Dolayısıyla olası bir korku durumunda çocukların alt ıslatması odukça normaldir.
- Çocuk üzerinde aşırı otorite ve baskı, çocukta alt ıslatma davranışını perçinler.
- Ailevi faktörler çocuğun psikolojik kökenli alt ıslatmasında etkili olan bir başka nedendir. Aile içi sözel ve fiziksel şiddet, kıyaslamacı tutumlar, anne baba arasında yaşanan gerilimler çocuğun kendini kötü hissetmesine neden olarak gece altını ıslatmasına zemin hazırlar. Bu nedenle aile içerisinde ilişkilerinizi sağlam temeller üzerine oturtmaya gayret ve özen gösteriniz.
- Okulda öğretmenleri ve arkadaşları tarafından aşırı baskıyla karşılaşan bir çocuk altını ıslatabilir. Buna mukabil okulda kendisiyle ilgilenilmediğini düşünen bir çocuk, ilgi ve dikkatin üzerinde yoğunlaşmasını isteyerek bu davranışı gösterebilir. (Zaman zaman öç almak için de alt ıslatma davranışının yapıldığı gözlenmektedir.)
- Tuvaletin çocuğun ulaşabileceği kolaylıkta, ferah ve keyifli bir yer haline getirilmesi önemlidir. Karanlık, aşırı ağır kokuların olduğu, itici bir yere hiçbir çocuk gitmek istemez.
- Travma: Anne ve babası boşanan çocuklar, zorlu yaşam koşulları, ölüm vs gibi durumlar enürezisin başlamasında etkili oan kubbetli faktörlerdendir.
- Alt ıslatma davranışı öncesi, esnası ve sonrasında anne ve babaların sergileyeceği her türlü tutum ve davranış çocuk nezdinde oldukça önemlidir. Şöyle ki anne ve babasından sürekli azar işiten, tehdit duyan bir çocuk altını ıslatsa bile bunu gizlemek için farklı yollara başvuracaktır; çünkü bilir ki eğer anne ve babası altını ıslattığını görürse; “daha önce seni uyarmıştım demek ki sözlerimi dikkate almadın. O zaman al sana al sana” diyerek fiziksel şiddet veya ceza uygulayabilir. Bu yüzden çocuki çareyi yalan söylemekte bulabilir. Örneğin altını ıslattığı yatağı son gücüyle bir şekilde zorlayarak ters döndürebilir, ıslak kıyafetlerini bir poşete doldurup yatağın altında ya da anne ve babasının asla ulaşamayacağı bir yerde saklayabilir. Sabah olduğunda sanki o odada gece herhangi bir olay yaşanmamış gibi davranabilir, anne ve babasından “Aferin bak isteyince oluyormuş” lafını duyarak en mimikli gülümsemesiyle güne harika bir başlangıç yaptığını düşünebilir. Peki, sizce gerek var mı yalana? Böyle böyle başlamaz mı yalan söylemek. İlerleyen dönemde yakınacağınız en önemli konulardan biri olan yalana aslında öyle ya da böyle siz değerli ebeveynler yol açmıyor mu? Bence gerçekci olun ve bir değil gerekirse bin kez düşünün. 
Evet, değerli okurlarım çocuğunuz herhangi bir gelişimsel problemi olmamasına rağmen ısrarla altını ıslatmaya devam ediyorsa; muhtemelen bu davranış, çocuğunuzun kendi içinde duygusal bir sorun yaşamakta olduğunun göstergesidir. Bu durumda çocuğunuzu bir psikoloğa götürerek gerekli yardım ve desteği profesyonel bir biçimde sağlamanızda fayda var. Burada can alıcı nokta zamanı kaçırmadan doğru zamanda ivedi bir şekilde sorunu uzmanla paylaşmak. Üzerinden epeyce bir zaman geçtikten sonra istediğiniz sonuca kolay bir şekilde ulaşamayabilirsiniz. Lütfen, ertelemeyiniz. İhmal etmeyiniz.
Çarşamba günkü yazımda alt ıslatma sorununu ortadan kaldırmak için yapılabilecek uygulamaları ve tedavi yöntemlerini ele alacağım. Keyifli hafta sonları!
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.